روش های تسکین خارش و قرمزی پوست؛ علت ها و مراقبت ها

روش تسکین خارش و قرمزی پوست

خارش و قرمزی پوست از مشکلات شایعی هستند که ممکن است در اثر خشکی پوست، حساسیت، اگزما، تماس با مواد شوینده، نیش حشرات یا بعضی بیماری های پوستی ایجاد شوند.

گاهی این علائم موقتی هستند و با چند اقدام ساده برطرف می شوند، اما در برخی موارد می توانند نشانه یک مشکل زمینه ای باشند که به بررسی پزشکی نیاز دارد.

استفاده از کمپرس سرد، مرطوب کننده های مناسب و پرهیز از مواد تحریک کننده می تواند به کاهش خارش و التهاب پوست کمک کند. با این حال، انتخاب روش مناسب به علت ایجاد حساسیت بستگی دارد و همه ماسک های خانگی برای پوست ملتهب مفید نیستند.

در این مطلب از سایت ایران ناز با مهم ترین علت های خارش و قرمزی پوست، روش های ایمن برای تسکین آن و راهکارهای پیشگیری از تحریک پوست آشنا می شوید.

علت خارش و قرمزی پوست چیست؟

خارش و قرمزی پوست ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود. شناخت علت اصلی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روشی که برای تسکین خشکی پوست مناسب است، ممکن است برای درمان عفونت قارچی یا حساسیت پوستی کافی نباشد.

مهم ترین دلایل ایجاد این مشکل عبارت اند از:

• خشکی پوست: کاهش رطوبت طبیعی پوست، به ویژه در هوای سرد، پس از حمام طولانی یا استفاده از شوینده های قوی، می تواند باعث خارش و پوسته پوسته شدن شود.
• حساسیت پوستی: تماس با عطر، مواد آرایشی، شوینده ها، فلزات و بعضی ترکیبات شیمیایی ممکن است باعث قرمزی، التهاب و خارش شود.
• اگزما: این بیماری پوستی معمولا با خشکی، التهاب، قرمزی و خارش همراه است و ممکن است به صورت دوره ای تشدید شود.
• کهیر: کهیر می تواند به شکل برجستگی های قرمز یا همرنگ پوست همراه با خارش ظاهر شود و گاهی در واکنش به غذاها، داروها یا عوامل محیطی ایجاد می شود.
• عفونت های پوستی: برخی عفونت های قارچی، باکتریایی و انگلی می توانند باعث خارش، قرمزی و ایجاد ضایعات پوستی شوند.
• نیش حشرات: گزش پشه و سایر حشرات ممکن است در محل تماس باعث التهاب و خارش شود.
• بیماری های زمینه ای: در بعضی افراد، خارش مداوم و گسترده ممکن است با مشکلات تیروئید، کبد یا کلیه ارتباط داشته باشد.

بهترین روش های خانگی برای کاهش خارش و قرمزی پوست

اگر خارش خفیف باشد و نشانه ای از عفونت یا واکنش حساسیتی شدید وجود نداشته باشد، چند روش ساده می توانند به کاهش ناراحتی کمک کنند.

۱. استفاده از کمپرس آب خنک

یکی از ساده ترین راه ها برای کاهش خارش و احساس سوزش پوست، استفاده از کمپرس خنک است. یک پارچه تمیز را با آب خنک مرطوب کنید و به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه روی قسمت تحریک شده قرار دهید.

در صورت نیاز می توانید این کار را چند بار در روز تکرار کنید. از قرار دادن مستقیم یخ روی پوست خودداری کنید؛ زیرا سرمای شدید ممکن است به پوست آسیب برساند.

۲. استفاده از مرطوب کننده مناسب

خشکی پوست یکی از دلایل رایج خارش و قرمزی است. استفاده منظم از مرطوب کننده می تواند به حفظ رطوبت و تقویت سد محافظتی پوست کمک کند. برای این منظور بهتر است از کرم ها یا پمادهای ساده و بدون عطر استفاده کنید.

مرطوب کننده را پس از شست وشو، زمانی که پوست هنوز کمی مرطوب است، به آرامی روی پوست بمالید. محصولاتی که مخصوص پوست حساس و خشک تولید شده اند، معمولا انتخاب مناسب تری هستند.

۳. استفاده از جو دوسر کلوئیدی

جو دوسر کلوئیدی نوعی جو دوسر بسیار ریز آسیاب شده است که در بعضی محصولات مراقبت از پوست استفاده می شود. این ترکیب می تواند به تسکین موقت خارش و خشکی پوست کمک کند.

استفاده از محصولات حمام حاوی جو دوسر کلوئیدی، طبق دستور درج شده روی محصول، یکی از روش های مراقبت خانگی برای پوست تحریک شده است. اگر پس از استفاده دچار سوزش یا قرمزی بیشتر شدید، مصرف آن را متوقف کنید.

۴. شستشوی پوست با آب ولرم

حمام کردن با آب بسیار داغ می تواند چربی طبیعی پوست را کاهش دهد و خشکی و خارش را تشدید کند. بهتر است از آب ولرم استفاده کنید و مدت حمام را به حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه محدود کنید. همچنین از شوینده های ملایم و بدون عطر استفاده کنید و پس از حمام، پوست را با حوله نرم و بدون مالش شدید خشک کنید.

۵. پوشیدن لباس های نخی و گشاد

لباس های تنگ و پارچه های زبر ممکن است با ایجاد اصطکاک، خارش و التهاب را بیشتر کنند. برای کاهش تحریک پوست بهتر است لباس های گشاد و نخی بپوشید. همچنین شست وشوی لباس های جدید پیش از استفاده و انتخاب شوینده های بدون عطر می تواند به کاهش احتمال حساسیت کمک کند.

۶. استفاده از لوسیون کالامین

کالامین یکی از فرآورده های موضعی است که برای تسکین موقت برخی انواع خارش و تحریکات پوستی استفاده می شود. این محصول ممکن است در بعضی موارد مانند گزش حشرات و بثورات خفیف پوستی به کاهش ناراحتی کمک کند. با این حال، برای زخم های باز یا پوست هایی که ترشح و عفونت دارند، نباید بدون نظر پزشک از آن استفاده کرد.

۷. کوتاه نگه داشتن ناخن ها

خاراندن پوست ممکن است در ابتدا احساس آرامش ایجاد کند، اما در ادامه می تواند التهاب را بیشتر کند و باعث خراشیدگی، زخم و حتی عفونت شود. کوتاه نگه داشتن ناخن ها، به ویژه در افرادی که هنگام خواب پوست خود را می خارانند، به کاهش آسیب های ناشی از خاراندن کمک می کند.

چه ماسک های خانگی برای پوست حساس مناسب نیستند؟

یکی از باورهای رایج این است که مواد طبیعی همیشه برای پوست مفید و بی خطر هستند. در حالی که بعضی مواد خوراکی و گیاهی ممکن است باعث تحریک پوست یا واکنش آلرژیک شوند.

در زمان بروز خارش و قرمزی، بهتر است از استفاده مستقیم مواد زیر روی پوست ملتهب خودداری کنید:

• سرکه: خاصیت اسیدی آن ممکن است باعث سوزش و تحریک پوست آسیب دیده شود.
• آبلیمو: اسیدیته و ترکیبات آن ممکن است التهاب را بیشتر کند و در تماس با نور خورشید واکنش پوستی ایجاد کند.
• نعناع و اسانس های گیاهی: ترکیبات معطر ممکن است در برخی افراد حساسیت یا سوزش ایجاد کنند.
• دارچین و خردل: این مواد می توانند باعث تحریک شدید پوست شوند.
• گوجه فرنگی و سایر مواد اسیدی: ممکن است در پوست های حساس باعث احساس سوزش و قرمزی شوند.
• ماسک های ترکیبی خانگی: مخلوط کردن چند ماده مختلف، تشخیص عامل حساسیت زا را دشوار می کند.

به جای استفاده از ماسک های متعدد، بهتر است از محصولات ساده، بدون عطر و مخصوص پوست حساس استفاده کنید.

چگونه از خارش و قرمزی پوست پیشگیری کنیم؟

رعایت چند نکته در برنامه روزانه مراقبت از پوست می تواند احتمال خشکی، التهاب و خارش را کاهش دهد:

• روزانه از مرطوب کننده مناسب پوست خود استفاده کنید.
• از صابون ها و شوینده های قوی و معطر کمتر استفاده کنید.
• هنگام شست وشوی لباس ها از شوینده های بدون عطر و رنگ انتخاب کنید.
• از حمام طولانی و آب بسیار داغ پرهیز کنید.
• لباس های نخی و راحت بپوشید.
• در صورت مشاهده حساسیت پس از استفاده از یک محصول آرایشی یا بهداشتی، مصرف آن را متوقف کنید.
• از خاراندن مداوم پوست خودداری کنید.
• در روزهای سرد یا هوای خشک، مراقبت از رطوبت پوست را جدی تر بگیرید.
• محصولات جدید مراقبت از پوست را ابتدا روی قسمت کوچکی از پوست آزمایش کنید.

چه زمانی برای خارش و قرمزی پوست باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر خارش پوست شدید باشد، به طور مداوم ادامه پیدا کند یا با مراقبت های ساده بهتر نشود، لازم است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

در شرایط زیر مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد:

• خارش در قسمت های مختلف بدن گسترش پیدا کرده باشد.
• خارش باعث اختلال در خواب یا فعالیت های روزانه شود.
• قرمزی و التهاب پوست به سرعت بیشتر شود.
• پوست دچار تاول، زخم، ترشح یا پوسته ریزی شدید شده باشد.
• خارش برای مدت طولانی ادامه پیدا کند یا مرتب بازگردد.
• خارش بدون وجود بثورات مشخص پوستی ایجاد شود.
• خارش در دوران بارداری اتفاق بیفتد.

اگر خارش و قرمزی همراه با تورم ناگهانی لب، زبان یا گلو، مشکل تنفس یا احساس خفگی باشد، احتمال واکنش آلرژیک شدید مطرح است و باید فورا از اورژانس کمک گرفت.

جمع بندی

خارش و قرمزی پوست می توانند در اثر خشکی، حساسیت، اگزما، عفونت یا عوامل مختلف دیگر ایجاد شوند. استفاده از کمپرس خنک، مرطوب کننده بدون عطر، حمام کوتاه با آب ولرم و لباس های نخی از روش های ساده ای هستند که می توانند به کاهش ناراحتی پوست کمک کنند.

با این حال، استفاده از ماسک های خانگی و ترکیباتی مانند سرکه، آبلیمو و اسانس های گیاهی همیشه انتخاب مناسبی نیست. اگر خارش شدید، مداوم یا همراه با علائم غیرعادی باشد، بهتر است به جای امتحان کردن درمان های مختلف خانگی، علت اصلی آن را با کمک پزشک مشخص کنید.